In de marge van de heisa rond het Waalse njet op het CETA-handelsverdrag raakte bekend dat de Waalse regering denkt aan een bedrijfstaks op automatisering. De PS-cdH-regering lijkt zo van Wallonië meer en meer een regio te willen maken waar economische activiteit onbestaande wordt.

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog speelde een aantal Amerikaanse toppolitici en economen met het idee om van het verslagen Duitsland een soort agrarische samenleving te maken waar geen industriële activiteit mogelijk zou zijn. Alle zware Duitse industrie zou ontmanteld worden, zo stelde minister van Financiën Henry Morgenthau voor. Het was volgens hem de ideale manier om de toekomstige Duitse economische en militaire macht te breken. De Britse eerste minister Winston Churchill was verontwaardigd door het voorstel en verzette er zich heftig tegen.

Automatisering belasten?

De voorbije week leek het erop dat het Morgenthau-plan in Wallonië zou worden toegepast, zowaar door de Waalse regering zelf. Dan hebben we het niet over het verzet van de Waalse regering tegen het CETA-vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en Canada. Een njet van de minister-president Paul Magnette slingert Wallonië niet terug naar het stenen tijdperk. Zoals bekend is het Waalse verzet tegen CETA ingegeven door platte binnenlandse politieke motieven. De PS voelt de hete adem van de extreemlinkse PTB in haar nek. En Magnette wil met zijn ‘neen’ het leven van federaal premier een stuk minder aangenaam maken.

Verregaander dan de houding ten opzichte van CETA is het voorstel van Waals begrotingsminister Christophe Lacroix (PS). Die wil bedrijven die automatiseren extra belasten. Concreet houdt dit dus in dat er een taks wordt ingevoerd op bedrijven die door de invoering van robots bepaalde banen in de fabriekshallen overbodig maken. Volgens de PS is die automatisering een oorzaak van de stijgende werkloosheid.

De kans dat het voorstel van Lacroix het ooit haalt, is klein. Coalitiepartner cdH ziet het niet zitten. Maar het voorstel zegt genoeg over de manier waarop de Waalse PS-politici tegen de economie aankijken. Als het van hen afhangt, wordt Wallonië op termijn een totale economische woestijn, een regio zonder economie dus. Want als we de logica van Lacroix volgen, wordt Wallonië straks een gebied waar iedereen nog met paard en kar zal rondrijden. De auto is immers een gevolg van de automatisering. De PS doet denken aan de Engelse luddieten, een naam ontleend aan Ned Ludd, een wever die in 1779 twee weefmachines vernielde. De wellicht mythische Ned Ludd kreeg in het begin van de 19de eeuw navolging bij mensen die machines als een bedreiging zagen voor hun traditionele manier van werken. Die beweging was vooral in 1811-1813 populair in Engeland. Nu nog verwijst het luddisme naar een protestbeweging tegen specifieke of meer algemene vormen van technologische ontwikkeling. De PS’ers lijken de luddieten van de 21ste eeuw.

Archaïsch economisch denken

In de redenering van de PS zit de grote fout dat automatisering enkel en alleen tot netto-baanverlies kan leiden. De geschiedenis leert dat automatisering ook zorgt voor jobcreatie in nieuwe sectoren. Voorwaarde is wel dat een regering aandacht besteedt aan omscholing en de nieuwe werklozen activeert. Dat lijkt voor de Walen niet van belang. Archaïsche belastingen moeten alles oplossen. Blijkbaar beseft men in Namen nog altijd niet dat de-industrialisering ook in Wallonië al een tijd bezig is.

De uitspraken van Lacroix zijn – samen met de CETA-heisa – geen reclame voor Wallonië dat zich nochtans graag profileert als investeringsland waar er nog ruimte zat is voor bedrijven. Het gezaghebbende The Economist bestempelde Wallonië vorige week als een ‘rust belt’ verwijzend naar de verouderde Amerikaanse industriële regio’s.

De voorbije jaren hebben de Waalse regering en exportdienst Awex dure reclamecampagnes gelanceerd in de Angelsaksische wereld (onder andere via betaalde redactionele dossiers in de Financial Times) om Wallonië te promoten als aantrekkelijke regio. Weggegooid geld, blijkt nu, door het archaïsche economische denken van de PS-top.

Picard